Buitenplaats Spijkerbosch

Olst, Overijssel

Openingstijden
10:00 - 16:00 uur
Entree

Vrij toegankelijk

Adres

Spijkerbospad 7

8121 DC Olst

  • Alleen tuin te bezichtigen
  • Niet toegankelijk voor mindervaliden

Onderdeel van fietsroute IJssel

Rondleidingen: door moestuin en boomgaard om 10.30-11.30 uur, 12.30-13.30 uur en 14.30-15.30 uur. Verzamelen bij de serre aan de zijkant van het huis. De bewoners vertellen wat er wordt gekweekt en hoe dit in zijn werk gaat.

Daarnaast kunt u vrij wandelen door het 38 ha. grote parkbos.

Er is koffie, thee en vruchtensap.

Informatiemateriaal is verkrijgbaar.

Bijzonderheden

Parkeren op de laan tussen de bomen. Adres instellen voor navigatie: Eikelhofweg 27, Olst
De tuin, moestuin, boomgaard en parkbos zijn opengesteld

Lang is gedacht dat de naam Spijkerbosch verwees naar de functie van de buitenplaats als ‘spieker of spijker’ (graanopslagplaats) liggende in een ‘bosch’. Dit blijkt niet het geval te zijn. Spieker of spijker was de term waarmee niet-adellijke herenhuizen op het platteland door tijdgenoten aangeduid werden.
Spijkerbosch kent een bewoningsgeschiedenis die veel verder teruggaat dan de afgelopen honderd jaar dat familie Van Limburg Stirum er woonde. In 1490 wordt het ‘Spykerbusch’ voor het eerst in de annalen vermeld. Sinds deze tijd hadden twaalf verschillende families Spijkerbosch in bezit. Meestal ging het huis na twee of drie generaties door vererving via een dochter of door verkoop over in handen van een andere familie.

De basis voor het huidige Spijkerbosch is gelegd in de zeventiende eeuw. Door het huwelijk van Anna Krijt kwam Spijkerbosch in handen van de patriciërsfamilie Van Doetinchem. Haar zoon Engelbert trouwde in 1596 met Golda van Wijnbergen. In 1611 lieten Engelbert en Golda een stenen woonhuis bouwen op Spijkerbosch.

De zoon van Engelbert en Golda van Doetinchem, Johan, bouwde Spijkerbosch verder uit als buitenverblijf. In 1659 liet hij een compleet nieuwe woning pal naast het oude bouwen. Dit bouwjaar prijkt nog altijd op de voorgevel. De entree van het pand uit 1659, met zandstenen omlijsting, is nog altijd in gebruik. Tegelijkertijd met deze uitbreiding werd een bijgebouw aan de rechterkant van het voorplein gerealiseerd, met een karakteristieke Gelders-Overijsselse trapgevel (zoals boerderij de Roze bij de noordelijke entree van Olst nog heeft).

In de negentiende eeuw kreeg Spijkerbosch zijn huidig voorkomen. Juliana Catharina Euphemia Stulen (1813-1891) erfde het bezit in 1864 van de familie Swijghuizen. Zij was getrouwd met Christianus Hendricus Adolph Engelenberg (1810-1888), burgemeester van IJsselmuiden, Grafhorst en Wilsum. Christiaan en Julia voegden in 1865 beide woonhuizen van Spijkerbosch samen tot één geheel in eclectische stijl, zoals in die dagen de mode was. Spijkerbosch kreeg een min of meer symmetrisch uiterlijk op basis van een rechthoekige plattegrond, met forse raampartijen, gepleisterde gevels voorzien van pilasters en bekroond met een klokkentorentje. Het koetshuis op het voorplein werd in dezelfde eclectische stijl verbouwd. De tuin- en parkaanleg werden omgevormd van een klassieke Franse stijl naar een Engelse landschapsstijl met als bijzonderheid de aanplant van Noord-Amerikaanse exoten. De rechthoekige vorm van de gracht werd vergraven tot een landschappelijke vijver met een uitstulping aan de oostkant van het huis.

De familie Engelenberg heeft niet zo lang van het Spijkerbosch genoten. In 1878 deed de familie het goed van de hand aan Jan Herman Adriaan Schimmelpenninck, fabrikant te Deventer (1817-1893) en zijn vrouw Johanna Magdelena van Nes van Meerkerk (1817-1879).

Na het overlijden van bewoner Schimmelpenninck brachten zijn nazaten Spijkerbosch opnieuw in veiling. De nieuwe eigenaar was Rudolph Jan Wolfgang Frans baron van Hoevell tot Nijenhuis (1844-1913), die zojuist met vervroegd pensioen was gegaan. Hoevell tot Nijenhuis bleef ongehuwd. Hij blies in 1913 op Spijkerbosch zijn laatste adem uit. Via de familie Teding van Berkhout van Hoenlo kwam de buitenplaats een jaar later in handen van Johannes Luden die het voor zijn dochter Mary Louise en schoonzoon Samual John van Limburg Stirum kocht.